การประเมินเพื่อขอมีหรือเลื่อนวิทยฐานะของข้าราชการครูสายงานการสอนในปัจจุบัน ได้เปลี่ยนจากระบบเดิมที่เน้นการจัดทำเอกสารทางวิชาการ เช่น การเขียนผลงานวิชาการหรือการทำวิจัย มาเป็นระบบใหม่ที่เรียกว่า การประเมินตามข้อตกลงในการพัฒนางาน (PA)
การเปลี่ยนแปลงนี้ถูกระบุไว้ใน หลักเกณฑ์ ว 1/2564 และกำหนดแนวทางโดยละเอียดใน หลักเกณฑ์ ว 9/2564
เปลี่ยนจากระบบเอกสารวิชาการ สู่การประเมินผลปฏิบัติงานจริง
วัตถุประสงค์ของการเปลี่ยนแปลง คือ “เพื่อให้การประเมินสะท้อนผลการปฏิบัติงานจริงของครู โดยเน้นผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นกับผู้เรียน และการพัฒนาตนเองของครูอย่างเป็นรูปธรรม”
(อ้างอิง: ว 1/2564 หน้า 1 และ ว 9/2564 หน้า 1–2)
ลักษณะเด่นของระบบประเมินใหม่ (PA)
- ใช้ผลการปฏิบัติงานจริงของครูในห้องเรียน
- ครูต้องจัดทำ รายงานผลการปฏิบัติงาน ตามข้อตกลงที่ทำไว้กับผู้บริหารสถานศึกษา
- ไม่ต้องจัดทำผลงานวิจัยหรือเอกสารทางวิชาการ
- ไม่มีการใช้บทความวิจัยหรือผลงานทางวิชาการเป็นเงื่อนไขในการประเมินวิทยฐานะ
- เน้นผลลัพธ์ของผู้เรียน
- ครูต้องแสดงให้เห็นว่าผู้เรียนมีพัฒนาการชัดเจนจากการจัดการเรียนรู้
- มีเกณฑ์การประเมินที่ชัดเจน 3 ด้าน
- ผลลัพธ์ของผู้เรียน
- การจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
- การพัฒนาตนเองและวิชาชีพ
- ใช้เวลาในการประเมินสั้นลง
- ไม่ต้องใช้เวลาหลายปีในการจัดทำเอกสารวิจัยเชิงลึกเหมือนระบบเดิม
เอกสารหลักที่ต้องใช้คือ “รายงานผลการปฏิบัติงาน PA”
รายงานฉบับนี้ต้องสะท้อนการดำเนินงานของครูจริงในรอบ 1 ปีการศึกษา และต้องอ้างอิงหลักฐานที่ตรวจสอบได้ เช่น
- ผลงานของผู้เรียน
- แผนการจัดการเรียนรู้
- แบบทดสอบและผลสัมฤทธิ์
- หลักฐานการพัฒนาตนเอง (เช่น เข้าร่วมอบรม, PLC)
ไม่ใช้สิ่งใดบ้างในการประเมิน
ตามที่ระบุใน ว 1/2564 และ ว 9/2564 ไม่มีข้อกำหนดให้ใช้:
- วิจัยในชั้นเรียน
- ผลงานวิชาการ (เช่น บทความตีพิมพ์)
- เอกสารวิชาการเล่มหนา
- การสอบข้อเขียนพิเศษ
ความหมายของ “เชิงประจักษ์”
ในหลักเกณฑ์ระบุว่า ผลการปฏิบัติงานต้องมี ความเชื่อมโยงกับผลลัพธ์ของผู้เรียน และสามารถ ตรวจสอบได้เชิงประจักษ์ นั่นคือ
มีหลักฐานที่จับต้อง ตรวจสอบ และพิจารณาได้จริง ไม่ใช่เพียงการเขียนอธิบายตามแนวคิดเท่านั้น
การเปลี่ยนแปลงสู่ระบบ PA ตามหลักเกณฑ์ ว 1/2564 และ ว 9/2564 นับเป็นการปรับปรุงระบบประเมินวิทยฐานะที่เน้นคุณภาพผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง สะท้อนความสามารถของครูจากผลงานที่เกิดขึ้นจริงในห้องเรียน
