การพัฒนารูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามแนวคิดระบบนิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศของ โรงเรียนพรานกระต่ายพิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา มัธยมศึกษากำแพงเพชร
ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามแนวคิดระบบนิเวศการเรียนรู้
(Learning Ecosystem) เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศของ
โรงเรียนพรานกระต่ายพิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
มัธยมศึกษากำแพงเพชร
ผู้วิจัย จรรยา ศรีสาร
หน่วยงาน โรงเรียนพรานกระต่ายพิทยาคม
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร
ปีที่วิจัย 2567-2568
บทคัดย่อ
การพัฒนารูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามแนวคิดระบบนิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนพรานกระต่ายพิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหา ความต้องการ และแนวทางในการพัฒนารูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามแนวคิดระบบนิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนพรานกระต่ายพิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร 2) เพื่อสร้างรูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามแนวคิดระบบนิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนพรานกระต่ายพิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร 3) เพื่อทดลองใช้รูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามแนวคิดระบบนิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนพรานกระต่ายพิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร 4) เพื่อประเมินรูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามแนวคิดระบบนิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนพรานกระต่ายพิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร โดยดำเนินการวิจัย 4 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอน
ที่ 1 การศึกษาองค์ประกอบ สภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ ความต้องการจำเป็นและแนวทางการพัฒนารูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามแนวคิดระบบนิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนพรานกระต่ายพิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร กลุ่มผู้ให้ข้อมูลคือ ผู้บริหารและครู โรงเรียนพรานกระต่ายพิทยาคม จำนวน 108 คน สัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 7 คน เครื่องมือที่ใช้ได้แก่ แบบสอบถามตามกรอบแนวคิด และแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ คือ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์เนื้อหาและ สรุปข้อมูล ขั้นตอนที่ 2 การสร้างรูปแบบและคู่มือการใช้รูปแบบฯ กลุ่มผู้ให้ข้อมูล คือ ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 5 คน ได้มาโดยการคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบตรวจสอบ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ คือ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ขั้นตอนที่ 3 การศึกษาผลการใช้รูปแบบ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยในระยะนี้ ประกอบด้วยข้าราชการครู จำนวน คน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 15 คน โดยการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive sampling) สถิติที่ใช้ คือ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ขั้นที่ 4 การประเมินรูปแบบ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยในระยะนี้ ประกอบด้วยข้าราชการครู จำนวน 108 คน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน
15 คน โดยการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive sampling) สถิติที่ใช้ คือ ค่าความถี่
ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า
- รูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามแนวคิดระบบนิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนพรานกระต่ายพิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร ประกอบด้วย หลักการของรูปแบบ วัตถุประสงค์ของรูปแบบ กระบวนการบริหารรูปแบบ ผลลัพธ์จากการบริหารรูปแบบ และ เงื่อนไขความสำเร็จ
- ผลการประเมินความเหมาะสมของคู่มือการใช้รูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามแนวคิดระบบนิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนพรานกระต่ายพิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร โดยผู้ทรงคุณวุฒิ ในภาพรวมมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด (𝑥̄ = 70, S.D = 0.45)
- ผลการใช้และหาประสิทธิผลของรูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามแนวคิดระบบนิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนพรานกระต่ายพิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร พบว่า
3.1 กระบวนการบริหารกิจการนักเรียนตามแนวคิดระบบนิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนพรานกระต่ายพิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชรหลังทดลองใช้รูปแบบ โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.52, S.D.= 0.20)
3.2 ผลการประเมินสมรรถนะของผู้เรียนก่อนและหลังการใช้รูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามแนวคิดระบบนิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนพรานกระต่ายพิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชรตามความคิดเป็นของผู้บริหาร ครู และคณะกรรมการสถานศึกษาโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.68, S.D.= 0.46)
3.3 ผลการศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนในภาพรวมทั้งโรงเรียน ทุกระดับชั้นทั้ง 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้ ปีการศึกษา 2568 หลังการใช้รูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามแนวคิดระบบนิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนพรานกระต่ายพิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร พบว่า ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน ปีการศึกษา 2568 มีคะแนนเฉลี่ย เท่ากับ 86.72 สูงกว่าผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน ปีการศึกษา 2567 มีคะแนนเฉลี่ย เท่ากับ 79.22 โดยมีค่าพัฒนา เท่ากับ 7.50
- การประเมินรูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามแนวคิดระบบนิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนพรานกระต่ายพิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร
4.1 ผลการประเมินความเป็นประโยชน์ของรูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามแนวคิดระบบนิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนพรานกระต่ายพิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร พบว่า ผู้บริหาร หัวหน้าฝ่ายวิชาการ และครูผู้สอนมีความคิดเห็นในภาพรวมมีความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุด (𝑥̅= 4.74, S.D. = 0.45)
4.2 ผลการประเมินความพึงพอใจที่มีต่อรูปแบบการบริหารกิจการนักเรียนตามแนวคิดระบบนิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนพรานกระต่ายพิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร พบว่า โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (𝑥̅ = 4.75, S.D. = 0.45)
คำสำคัญ : การพัฒนารูปแบบ, การบริหารกิจการนักเรียน, แนวคิดระบบนิเวศการเรียนรู้,
คุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศ