การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย
บทคัดย่อ
การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบของรูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย 2) สร้างรูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย 3) เพื่อทดลองใช้รูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย และ 4) ประเมินความเป็นไปได้ของรูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย วิธีดำเนินการวิจัย แบ่งออกเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 การศึกษาองค์ประกอบของรูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย ซึ่งได้ดำเนินการ ดังนี้ 1) ศึกษาเอกสาร งานวิจัย และวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง 2) สัมภาษณ์ครู และผู้ปกครอง และ 3) จัดสนทนากลุ่มของผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 7 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ระยะที่ 2 การสร้างรูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย ซึ่งได้ดำเนินการ ดังนี้ 1) ยกร่างรูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย 2) ตรวจสอบร่างรูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย โดยจัดประชุมผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 7 คน ซึ่งได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง และ 3) ทดลองใช้ร่างรูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย กับกลุ่มเป้าหมาย คือ ครู จำนวน 29 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจงที่โรงเรียนพญาเม็งราย การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา และใช้สถิติพื้นฐานหาความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ระยะที่ 3 การประเมินความเป็นไปได้ของรูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย ซึ่งดำเนินการโดยสอบถามความคิดเห็นของกลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ครูผู้สอนโรงเรียนที่มีบริบทใกล้เคียงกับโรงเรียนพญาเม็งราย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย จำนวน 30 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติพื้นฐานหาค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัย พบว่า
- 1. การศึกษาองค์ประกอบของรูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย พบว่า มีทั้งหมด 5 องค์ประกอบ ได้แก่ องค์ประกอบที่ 1 หลักการของรูปแบบ องค์ประกอบที่ 2 จุดมุ่งหมายของรูปแบบ องค์ประกอบที่ 3 ปัจจัยนำเข้า องค์ประกอบที่ 4 กระบวนการ และองค์ประกอบที่ 5 ผลลัพธ์
- การสร้างรูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย ภาพรวม พบว่า รูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย มีความเหมาะสม อยู่ในระดับมากที่สุด
- ผลการทดลองใช้รูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย พบว่า ครูสามารถปฏิบัติตามรูปแบบอยู่ในระดับมากที่สุด
- การประเมินความเป็นไปได้ของรูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย มีความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติของการนำรูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย พบว่า 1) ประสิทธิผลการจัดการศึกษาตามรูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย ภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 2) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน หลังจากใช้รูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย พบว่า ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนในปีการศึกษา 2565 ได้แก่ 1) ผลการประเมินการพัฒนาความสามารถในการอ่านออก เขียนได้ของนักเรียน 2) ผู้เรียนมีความสามารถในการคิดเป็น ทำเป็น 3) ผลการทดสอบระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ปีการศึกษา 2564-2566 ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 และชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 4) ผลการประเมินผู้เรียนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ 8 ประการ 5) ผลการได้รับรางวัลจากการแข่งขันทักษะทางวิชาการจากสถาบันต่างๆของนักเรียน และ 6) ครูมีความพึงพอใจต่อรูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้เรียนที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนพญาเม็งราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และผ่านเกณฑ์การประเมินทุกข้อ