“วิทยฐานะ” คือ คำที่ใช้ในการกำหนดระดับความสามารถในตำแหน่งของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา โดย หลักเกณฑ์ ว 1/2564 ของสำนักงาน ก.ค.ศ. ได้ให้นิยามไว้อย่างชัดเจนและเป็นทางการ เพื่อใช้ในการบริหารงานบุคคลของครูสายงานการสอน
นิยามคำว่า “วิทยฐานะ” ตาม ว 1/2564
“วิทยฐานะ” หมายถึง ระดับความสามารถในตำแหน่งที่กำหนดขึ้นตามคุณภาพของผลการปฏิบัติงานจริง
โดยคำนึงถึงความเชี่ยวชาญและความสามารถเชิงประจักษ์ในการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนและการพัฒนาตนเองของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา
(ที่มา: ว 1/2564 หน้า 1 หมวด 1 ข้อ 3)
ความหมายโดยสรุปจากต้นฉบับ
- วิทยฐานะไม่ใช่แค่ตำแหน่ง แต่เป็น “ระดับความสามารถ” ที่วัดจากผลการปฏิบัติงานจริง
- ต้องมีหลักฐานที่ เชิงประจักษ์ ว่าครูผู้นั้นมีผลลัพธ์การสอนที่ชัดเจนและส่งผลต่อผู้เรียนจริง
- ต้องมีการพัฒนาตนเองในวิชาชีพอย่างต่อเนื่อง
- การได้รับวิทยฐานะจึงสะท้อนถึงความเชี่ยวชาญทางวิชาชีพ ไม่ใช่เพียงอายุงาน
วิทยฐานะตามระบบ PA
หลักเกณฑ์ ว 1/2564 ได้กำหนดให้การขอวิทยฐานะในระบบใหม่ (PA) ใช้ “ผลการปฏิบัติงานตามข้อตกลง PA” แทนเอกสารวิชาการ โดยมีระดับวิทยฐานะที่สามารถขอมีหรือเลื่อนได้ ดังนี้:
- ครู
- ครูชำนาญการ
- ครูชำนาญการพิเศษ
- ครูเชี่ยวชาญ
- ครูเชี่ยวชาญพิเศษ
สาระสำคัญเพิ่มเติมจากเกณฑ์
- การมีหรือเลื่อนวิทยฐานะต้องแสดง พัฒนาการของผู้เรียน ที่เกิดจากการจัดการเรียนรู้ของครู
- ต้องแสดง การพัฒนาตนเอง ในวิชาชีพ ผ่านกิจกรรมอบรมหรือการเรียนรู้ที่มีผลต่อการจัดการเรียนรู้จริง
- การประเมินจะดำเนินการตามสภาพจริง โดย ไม่ใช้ผลงานวิชาการ หรือผลงานวิจัยเป็นเงื่อนไขหลักอีกต่อไป
บทความนี้เรียบเรียงตามเอกสารราชการ ว 1/2564 เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการศึกษาของครูและผู้บริหารสถานศึกษา โดยไม่มีการเพิ่มเติมหรือแต่งข้อมูลใด ๆ
