เผยแพร่การออกแบบหน่วยการเรียนรู้ 1-65 ครูรจนา แสงสุธา
ออกแบบหน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง ทรงกลมท้องฟ้า
รายวิชาโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ 5 รหัสวิชา ว33265 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6
เวลา 22 ชั่วโมง ครูผู้สอน นางรจนา แสงสุธา
- 1. สาระการเรียนรู้เพิ่มเติมและผลการเรียนรู้
สาระการเรียนรู้เพิ่มเติม สาระโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ
- เข้าใจองค์ประกอบ ลักษณะ กระบวนการเกิด และวิวัฒนาการของเอกภพ กาแล็กซี ดาวฤกษ์ และระบบสุริยะ ความสัมพันธ์ของดาราศาสตร์กับมนุษย์ จากการศึกษาตำแหน่งดาวบนทรงกลมฟ้า และปฏิสัมพันธ์ภายในระบบสุริยะ รวมทั้งการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอวกาศในการดำรงชีวิต
ผลการเรียนรู้
- สร้างแบบจำลองทรงกลมฟ้า สังเกต และเชื่อมโยงจุดและเส้นสำคัญของแบบจำลองทรงกลมฟ้ากับ
ท้องฟ้าจริง และอธิบายการระบุพิกัดของดาวในระบบขอบฟ้า และระบบศูนย์สูตร
- สังเกตท้องฟ้า และอธิบายเส้นทางการขึ้นการตกของดวงอาทิตย์และดาวฤกษ์
- อธิบายเวลาสุริยคติปรากฏ โดยรวบรวมข้อมูลและเปรียบเทียบเวลาขณะที่ดวงอาทิตย์ผ่านเมริเดียนของผู้สังเกตในแต่ละวัน
- อธิบายเวลาสุริยคติปานกลาง และการเปรียบเทียบเวลาของแต่ละเขตเวลาบนโลก
- 2. สาระสำคัญ
ทรงกลมฟ้า เป็นทรงกลมสมมติขนาดใหญ่ที่มีรัศมีอนันต์ มีจุดศูนย์กลางของโลกเป็นจุดศูนย์กลาง ของทรงกลมฟ้า มีวัตถุท้องฟ้าต่าง ๆ ปรากฏอยู่บนผิวของทรงกลมฟ้า ระบบที่ใช้ระบุพิกัดวัตถุท้องฟ้า บนทรงกลมฟ้า เช่น ระบบพิกัดขอบฟ้า ระบบพิกัดศูนย์สูตร การหมุนรอบตัวเองของโลกทำให้เกิด ปรากฏการณ์การขึ้น การตกของดาวฤกษ์และดวงอาทิตย์ โดยเส้นทางการขึ้นการตกของดาวฤกษ์ขึ้นอยู่ กับค่าเดคลิเนชันและตำแหน่งละติจูดของผู้สังเกต เส้นทางการขึ้นการตกของดวงอาทิตย์มี การเปลี่ยนแปลงทุกวันตามค่าเดคลิเนชัน ที่เปลี่ยนแปลงและตำแหน่งละติจูดของผู้สังเกต การศึกษา การเปลี่ยนตำแหน่งของดวงอาทิตย์นำมาใช้ในการบอกเวลาบนโลก เรียกว่าเวลาสุริยคติ โดยมีเวลา สุริยคติปรากฏ และเวลาสุริยคติปานกลาง
- 3. สาระการเรียนรู้
3.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง(K)
3.1.1 สาระการเรียนรู้ (ประจำหน่วยการเรียนรู้)
3.1.1.1 ทรงกลมฟ้า เป็นทรงกลมสมมติขนาดใหญ่ที่มี รัศมีอนันต์มีจุดศูนย์กลางของโลกเป็นจุดศูนย์กลาง ของทรงกลมฟ้า มีดวงดาวและเทห์ฟ้าต่าง ๆ ปรากฏอยู่บนผิวของทรงกลมฟ้านี้การระบุพิกัด ของดวงดาวและเทห์ฟ้าต่าง ๆ บนทรงกลมฟ้า ตามระบบที่สำคัญ ได้แก่
1) ระบบขอบฟ้า เป็นระบบที่อ้างอิงจากตำแหน่ง ผู้สังเกตบนโลก โดยระบุพิกัดเป็นมุมทิศและ มุมเงย อ้างอิงกับทิศเหนือและเส้นขอบฟ้าของ ผู้สังเกต
2) ระบบศูนย์สูตร เป็นระบบที่อ้างอิงกับเส้นศูนย์สูตร ฟ้าและจุดวิษุวัต ระบุพิกัดเป็นไรต์แอสเซนชัน และเดคลิเนชัน
3.1.1.2 โลกหมุนรอบตัวเองจากทางทิศตะวันตกไปทาง ทิศตะวันออก ทำให้เกิดปรากฏการณ์การขึ้น การตกของดวงอาทิตย์และดวงดาวในรอบวัน ซึ่งเส้นทางปรากฏของการขึ้น การตก ของดวงอาทิตย์ จะเปลี่ยนแปลงตามวันเวลาและตำแหน่งละติจูด ของผู้สังเกต ส่วนเส้นทางปรากฏของการขึ้น การตกของดาวฤกษ์จะเปลี่ยนแปลงตามละติจูด ของผู้สังเกต
3.1.1.3 การกำหนดเวลาสุริยคติจะเทียบกับดวงอาทิตย์ โดยเวลาสุริยคติมีทั้งเวลา สุริยคติปรากฏ และ เวลาสุริยคติปานกลาง
3.1.1.4 เวลาสุริยคติปรากฏ เป็นเวลาที่ได้จากการสังเกต ดวงอาทิตย์จริงที่เคลื่อนที่ อยู่บนท้องฟ้าของ ผู้สังเกต ช่วงเวลาระหว่างการเห็นจุดศูนย์กลาง ของดวงอาทิตย์ผ่านเมริเดียนครั้งแรกถึงครั้งถัดไป เรียกว่า 1 วัน สุริยคติปรากฏ
3.1.1.5 เวลาสุริยคติปานกลางกำหนดโดยให้มีดวงอาทิตย์ สมมติเคลื่อนที่บนเส้นศูนย์สูตรฟ้าด้วยอัตราเร็ว สม่ำเสมอ ช่วงเวลาระหว่างการเห็นจุดศูนย์กลาง ของดวงอาทิตย์ผ่านเมริเดียนครั้งแรกถึงครั้งถัดไป เรียกว่า 1 วัน สุริยคติปานกลางซึ่งยาว 24 ชั่วโมง 0 นาที 0 วินาทีเวลาสุริยคติปานกลางกรีนิซ เป็นเวลาสุริยคติปานกลางที่ใช้เมริเดียนของ หอดูดาวกรีนิซในประเทศอังกฤษเป็นตัวกำหนด ซึ่งนำมาใช้ใน การกำหนดเขตเวลามาตรฐานสากล ของตำแหน่งอื่น ๆ บนโลก
3.1.2 สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น
–
3.2 ทักษะกระบวนการ (P)
โดยใช้ทักษะการสังเกต การสร้างแบบจำลอง และนำความรู้ไปใช้ประโยชน์
3.3 คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A)
3.3.1 คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (ประจำหน่วยการเรียนรู้)
–
3.3.2 คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (ประจำกลุ่มสาระการเรียนรู้)
3.3.2.1 มีจิตสาธารณะ
3.3.2.2 มีจิตวิทยาศาสตร์
3.4 สมรรถนะ
3.4.1 ความสามารถในการคิด
3.4.2 ความสามารถในการแก้ปัญหา
3.4.3 ความสามารถในการสื่อสาร
3.4.3 ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
3.4.4 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต
- 4. ชิ้นงาน
4.1 Diagram หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ทรงกลมท้องฟ้า
4.2 ถอดบทเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ทรงกลมท้องฟ้า
- 5. การวัดผลประเมินผลการเรียนรู้
วิธีการ
เครื่องมือ
เกณฑ์
1. ประเมินชิ้นงาน/ภาระงาน/การทดลอง/ปฏิบัติกิจกรรม
แบบประเมินชิ้นงาน/ภาระงาน
ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 60 ขึ้นไป
2. ทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียนของหน่วยการเรียนรู้
แบบทดสอบ
ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 60 ขึ้นไป
3. สังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล/สังเกตพฤติกรรม
การทำงานกลุ่ม/คุณลักษณะ
อันพึงประสงค์
แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล /แบบสังเกตพฤติกรรม
การทำงานกลุ่ม /แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์
ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์
- 6. กิจกรรมการเรียนรู้
ใช้เทคนิคการสอนกิจกรรมการเรียนรู้ เทคนิค : สืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model)
(เพื่อเฝ้าระวังการแพร่เชื้อไวรัสโคโรน่า 2019)
6.1 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง การระบุตำแหน่งของวัตถุท้องฟ้าตามระบบพิกัดขอบฟ้า
วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) เวลา 4 ชั่วโมง
6.2 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 การระบุตำแหน่งของดาวในระบบพิกัดขอบฟ้าเมื่อเปลี่ยนเวลา
และตำแหน่งในการสังเกต
วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) เวลา 4 ชั่วโมง
6.3 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3 เส้นทางการขึ้นการตกของดาวฤกษ์
วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) เวลา 3 ชั่วโมง
6.4 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4 เส้นทางการขึ้นการตกของดวงอาทิตย์
วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) เวลา 3 ชั่วโมง
6.5 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 5 เวลาสุริยคติปรากฏ
วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) เวลา 2 ชั่วโมง
6.6 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 6 เวลาสุริยคติปานกลางและเขตเวลามาตรฐานสากล
วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) เวลา 3 ชั่วโมง
6.7 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 7 การใช้ประโยชน์จากข้อมูลเวลามาตรฐาน
วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) เวลา 3 ชั่วโมง
รวมทั้งหมด 22 ชั่วโมง
- สื่อ/แหล่งการเรียนรู้
- สื่อการเรียนรู้
7.1.1 หนังสือเรียนรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โลก ดาราศาสตร์และอวกาศ เล่ม 6
7.1.2 โปรแกรมดูดาว โปรแกรม stellarium
7.1.3 แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ทรงกลมท้องฟ้า
7.1.4 ใบกิจกรรมที่ 1.1 จุดและเส้นสำคัญบนทรงกลมฟ้าในระบบพิกัดขอบฟ้า
7.1.5 ใบกิจกรรมที่ 1.2 การระบุตำแหน่งดาวในระบบพิกัดขอบฟ้า
7.1.6 ใบกิจกรรมที่ 1.3 การระบุตำแหน่งของดาวในระบบพิกัดขอบฟ้าเมื่อเปลี่ยนเวลาและตำแหน่งในการสังเกต
7.1.7 ใบกิจกรรมที่ 1.4 การบอกตำแหน่งในระบบพิกัดศูนย์สูตร
7.1.8 ใบกิจกรรมที่ 1.5 เส้นทางการขึ้นการตกของดาวฤกษ์
7.1.9 ใบกิจกรรมที่ 1.6 เส้นทางการขึ้นการตกของดวงอาทิตย์
7.1.10 ใบกิจกรรมที่ 1.7 เวลาสุริยคติปรากฏ
7.1.11 ใบกิจกรรมที่ 1.8 เวลามาตรฐาน
7.1.12 ใบกิจกรรมที่ 1.9 วางแผนดูดาว
7.1.13 แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ทรงกลมท้องฟ้า
7.2 แหล่งการเรียนรู้
7.2.1 ห้องสมุด
7.2.2 อินเทอร์เน็ต
7.2.3 เว็บไซต์ สสวท. learning space http://www.scimath.org
- 8. สรุปผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
8.1 ด้านความรู้ (K)
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 8.2 ด้านทักษะ (P)
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
8.3 ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 8.4 ด้านมรรถนะสำคัญของผู้เรียน
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ลงชื่อ ผู้สอน
(นางรจนา แสงสุธา)
ตำแหน่ง ครู
- ความคิดเห็นของหัวหน้าฝ่ายวิชาการ
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ลงชื่อ
(นางอุไรวรรณ ปัญญาศิลป์)
ตำแหน่ง ครู
- ความคิดเห็นของรองผู้อำนวยการโรงเรียน
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ลงชื่อ
(นางนวลนิตย์ ถาวงษ์กลาง)
รองผู้อำนวยการโรงเรียนมัธยมบ้านแก้งวิทยา
- ความคิดเห็นของผู้อำนวยการโรงเรียน
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ลงชื่อ
(นายสยาม เครือผักปัง)
ผู้อำนวยการโรงเรียนมัธยมบ้านแก้งวิทยา
………../……………../…………..