การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยกลวิธีการกำกับตนเองร่วมกับกระบวนการเรียนรู้ด้วยโครงงาน เพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและทักษะอาชีพของนักศึกษาวิทยาลัยชุมชนสระแก้ว
ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยกลวิธีการกำกับตนเองร่วมกับกระบวนการเรียนรู้
ด้วยโครงงาน เพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและทักษะอาชีพของนักศึกษาวิทยาลัยชุมชนสระแก้ว
ผู้วิจัย นางสาวสุนิสา จันทร์เลขา
ปีการศึกษา 2566–2567
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐานสำหรับการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยกลวิธีการกำกับตนเองร่วมกับกระบวนการเรียนรู้ด้วยโครงงาน เพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและทักษะอาชีพของนักศึกษา 2) สร้างและตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยกลวิธีการกำกับตนเองร่วมกับกระบวนการเรียนรู้ด้วยโครงงาน เพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและทักษะอาชีพของนักศึกษา 3) ทดลองใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยกลวิธีการกำกับตนเองร่วมกับกระบวนการเรียนรู้ด้วยโครงงาน เพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและทักษะอาชีพของนักศึกษา และ 4) ประเมินผลการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยกลวิธีการกำกับตนเองร่วมกับกระบวนการเรียนรู้ด้วยโครงงาน เพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและทักษะอาชีพของนักศึกษา กลุ่มเป้าหมาย คือ นักศึกษาระดับอนุปริญญา วิทยาลัยชุมชนสระแก้ว สังกัดสถาบันวิทยาลัยชุมชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม สาขาวิชาการจัดการ ที่เรียนวิชาการเป็นผู้ประกอบการธุรกิจชุมชน ในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 17 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1) รูปแบบการจัดการเรียนรู้ 2) คู่มือการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้ แบบทดสอบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และแบบประเมินทักษะชีวิตและทักษะอาชีพ และ 3) แบบประเมินความพึงพอใจของนักศึกษาวิทยาลัยชุมชนสระแก้วที่มีต่อการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติทดสอบวิลคอกซัน (Wilcoxon Signed Rank Test) และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
- ผลการศึกษาข้อมูลพื้นฐานสำหรับการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยกลวิธีการกำกับตนเองร่วมกับกระบวนการเรียนรู้ด้วยโครงงาน เพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและทักษะอาชีพของนักศึกษาวิทยาลัยชุมชนสระแก้ว พบว่า สภาพปัจจุบันมีการจัดการเรียนการสอนอยู่ในระดับมาก (= 3.72, S.D.= 0.84) สภาพที่พึงประสงค์ อยู่ในระดับมากที่สุด (= 4.56, S.D.= 0.61) ลำดับความต้องการจำเป็น โดยภาพรวม (PNImodified=0.23) โดยนักศึกษามีความต้องการในการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ ด้านการจัดการเรียนการสอน ที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ได้แก่ นักศึกษาต้องการวิธีการสอนที่ส่งเสริมให้นักศึกษาเรียนรู้ด้วยตนเองและสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในสถานการณ์จริงได้ รองลงมา คือ นักศึกษาต้องการวิธีการสอนส่งเสริมการทำงานเป็นทีมและการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ
และต้องการให้มีกิจกรรมการประเมินตนเองและการสะท้อนคิดเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ในอนาคต
- ผลการสร้างและตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยกลวิธีการกำกับตนเองร่วมกับกระบวนการเรียนรู้ด้วยโครงงาน เพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและทักษะอาชีพของนักศึกษาวิทยาลัยชุมชนสระแก้ว พบว่า รูปแบบการจัดการเรียนรู้ ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) หลักการ 2) วัตถุประสงค์ 3) กระบวนการจัดการเรียนรู้ 4) การวัดและประเมินผล และ 5) ปัจจัยที่สนับสนุนการเรียนรู้ ซึ่งกระบวนการจัดการเรียนรู้ มีชื่อเรียกว่า EISPP Model มี 4 ขั้นตอน ดังนี้ ขั้นที่ 1 สำรวจและค้นหา (Exploration) ขั้นที่ 2 ขั้นแสวงหาความรู้ (Inquiry) ขั้นที่ 3 ขั้นสรุปและนำเสนอผลงาน (Summary and Presentation) และขั้นที่ 4 ขั้นสำนึกสาธารณะ (Public mind) ผลการตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ พบว่า รูปแบบการจัดการเรียนรู้ มีความเหมาะสมและความเป็นไปได้อยู่ในระดับมาก (= 4.40, S.D.= 0.60)
- ผลการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยกลวิธีการกำกับตนเองร่วมกับกระบวนการเรียนรู้ด้วยโครงงาน เพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและทักษะอาชีพของนักศึกษาวิทยาลัยชุมชนสระแก้ว สรุปได้ดังนี้
3.1 รูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยกลวิธีการกำกับตนเองร่วมกับกระบวนการเรียนรู้ด้วยโครงงาน เพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและทักษะอาชีพของนักศึกษาวิทยาลัยชุมชนสระแก้ว มีประสิทธิภาพ เท่ากับ 86.42/84.31 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่ตั้งไว้ 80/80
3.2 นักศึกษาวิทยาลัยชุมชนสระแก้ว ที่เรียนตามรูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยกลวิธีการกำกับตนเองร่วมกับกระบวนการเรียนรู้ด้วยโครงงาน เพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและทักษะอาชีพ จำนวน 17 คน สอบผ่านเกณฑ์ทุกคน โดยมีคะแนนเฉลี่ยหลังเรียน ร้อยละ 84.31 ซึ่งสูงกว่าร้อยละ 80 ของคะแนนเต็ม
3.3 นักศึกษาวิทยาลัยชุมชนสระแก้ว ที่เรียนตามรูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยกลวิธีการกำกับตนเองร่วมกับกระบวนการเรียนรู้ด้วยโครงงาน เพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและทักษะอาชีพ มีคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนเรียน เฉลี่ย 45.88 คิดเป็นร้อยละ 76.47 หลังเรียนเฉลี่ย 50.59 คิดเป็นร้อยละ 84.31 สรุปว่า หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนโดยเพิ่มขึ้นร้อยละ 10.27
3.4 ทักษะชีวิตและทักษะอาชีพของนักศึกษาวิทยาลัยชุมชนสระแก้วที่เรียนด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยกลวิธีการกำกับตนเองร่วมกับกระบวนการเรียนรู้ด้วยโครงงาน เพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและทักษะอาชีพ จากการประเมินโดยนักศึกษา ภาพรวมอยู่ในระดับดีมาก (x= 3.52, S.D.= 0.50)
- ผลการประเมินรูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยกลวิธีการกำกับตนเองร่วมกับกระบวนการเรียนรู้ด้วยโครงงาน เพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและทักษะอาชีพของนักศึกษาวิทยาลัยชุมชนสระแก้ว พบว่า นักศึกษาวิทยาลัยชุมชนสระแก้ว มีความพึงพอใจต่อการเรียนด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยกลวิธีการกำกับตนเองร่วมกับกระบวนการเรียนรู้ด้วยโครงงาน เพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและทักษะอาชีพ ภาพรวม อยู่ในระดับพึงพอใจมากที่สุด (x= 4.60, S.D.= 0.50)