เลขโดดเดียวกันมีค่าต่างกันเมื่ออยู่คนละหลัก เช่น 4 ใน 345,672 อยู่หลักหมื่น จึงมีค่า 40,000 ใบงานนี้ฝึกทั้งหาค่าของเลขโดด เขียนรูปกระจาย และประกอบจำนวนกลับ เพื่อให้ตรวจคำตอบได้ด้วยตนเอง
ระดับ: ป.4 หรือผู้เรียนที่อ่านจำนวนถึงหลักแสนได้แล้ว · เวลา: 25-30 นาที
จุดประสงค์: แยกชื่อหลัก ค่าประจำหลัก และค่าของเลขโดด เขียนจำนวนไม่เกินหกหลักในรูปกระจาย และเติมศูนย์รักษาตำแหน่งได้
แบบฝึกต้นฉบับสำหรับการเรียนรู้ ไม่ใช่ข้อสอบจริงหรือชุดที่หน่วยงานรับรอง ระดับชั้นเป็นข้อเสนอในการนำไปใช้ ไม่ใช่คำรับรองการเทียบมาตรฐานหลักสูตร
หลักการก่อนทำแบบฝึก
- จากขวาไปซ้ายคือหลักหน่วย สิบ ร้อย พัน หมื่น และแสน มีค่าประจำหลัก 1, 10, 100, 1,000, 10,000 และ 100,000 ตามลำดับ
- ค่าของเลขโดด = เลขโดด × ค่าประจำหลัก เช่น เลขโดด 6 ในหลักพันมีค่า 6 × 1,000 = 6,000
- ศูนย์ในจำนวนมีหน้าที่รักษาตำแหน่ง เช่น 406,025 มีศูนย์ในหลักหมื่นและหลักร้อย แม้จะละพจน์ที่เป็นศูนย์ในรูปกระจายได้ ก็ลบศูนย์ในรูปตัวเลขไม่ได้
ตัวอย่างทำให้ดู
ตัวอย่าง: 406,025 = (4 × 100,000) + (0 × 10,000) + (6 × 1,000) + (0 × 100) + (2 × 10) + (5 × 1) จึงเขียนแบบละพจน์ศูนย์ได้เป็น 400,000 + 6,000 + 20 + 5 เมื่อนำมาบวกกลับต้องได้ 406,025
โจทย์ต้นฉบับ 8 ข้อ
ลองตอบพร้อมเหตุผลก่อนอ่านเฉลย จะเขียนในสมุดหรือพิมพ์ PDF ท้ายบทก็ได้
ข้อ 1
ในจำนวน 345,672 เลขโดด 4 อยู่หลักใด ค่าประจำหลักเท่าไร และเลขโดด 4 มีค่าเท่าไร
ข้อ 2
ในจำนวน 708,125 เลขโดด 7 และ 8 มีค่าเท่าไร พร้อมระบุชื่อหลัก
ข้อ 3
เขียน 920,406 ในรูปกระจายแบบผลบวก
ข้อ 4
เขียนจำนวนจาก 500,000 + 60,000 + 1,000 + 30 + 8 แล้วระบุว่าหลักใดต้องใส่ศูนย์
ข้อ 5
ฝนเขียน 304,070 = 300,000 + 4,000 + 7 ถูกหรือไม่ แก้ให้ถูกและบอกจุดที่ผิด
ข้อ 6
ในจำนวน 444,444 เลขโดด 4 ในหลักหมื่นมีค่าเป็นกี่เท่าของเลขโดด 4 ในหลักร้อย แสดงวิธีคิด
ข้อ 7
จำนวนหนึ่งมี 6 แสน 0 หมื่น 3 พัน 0 ร้อย 5 สิบ และ 0 หน่วย เขียนเป็นตัวเลขและรูปกระจาย
ข้อ 8
สร้างจำนวนหกหลักที่มีเลขโดด 8 อยู่หลักพัน มีเลขโดด 0 อย่างน้อยสองตำแหน่ง แล้วเขียนรูปกระจายและตรวจด้วยการบวกกลับ
เฉลยพร้อมเหตุผลและแนวตรวจ
เฉลยข้อ 1
หลักหมื่น; ค่าประจำหลัก 10,000; ค่าของเลขโดด 40,000
นับตำแหน่งจากขวา เลข 4 อยู่ตำแหน่งที่ห้า จึงมีค่า 4 × 10,000 = 40,000 อย่าสับสนค่าประจำหลักกับค่าของเลขโดด
เฉลยข้อ 2
7 อยู่หลักแสน มีค่า 700,000; 8 อยู่หลักพัน มีค่า 8,000
7 × 100,000 = 700,000 และ 8 × 1,000 = 8,000 ศูนย์ในหลักหมื่นไม่ได้ทำให้เลข 8 เลื่อนหลัก
เฉลยข้อ 3
900,000 + 20,000 + 400 + 6
แยกทีละหลัก: 9 แสน 2 หมื่น 0 พัน 4 ร้อย 0 สิบ 6 หน่วย จะเขียนพจน์ + 0 ในหลักที่เป็นศูนย์ด้วยก็ได้
เฉลยข้อ 4
561,038; ใส่ศูนย์ในหลักร้อย
เรียงเป็น 5 แสน 6 หมื่น 1 พัน 0 ร้อย 3 สิบ 8 หน่วย ถ้าไม่ใส่ศูนย์จะได้จำนวนที่ตำแหน่งผิด
เฉลยข้อ 5
ไม่ถูก ต้องเป็น 300,000 + 4,000 + 70
เลขโดด 7 อยู่หลักสิบ จึงมีค่า 70 ไม่ใช่ 7 รูปกระจายที่ฝนเขียนบวกได้ 304,007 ซึ่งต่างจากจำนวนตั้งต้น
เฉลยข้อ 6
100 เท่า
ค่าทั้งสองคือ 40,000 และ 400; 40,000 ÷ 400 = 100 เพราะหลักหมื่นกับหลักร้อยห่างกันสองตำแหน่ง ไม่ใช่สิบเท่า
เฉลยข้อ 7
603,050 = 600,000 + 3,000 + 50
เรียงครบหกตำแหน่งและคงศูนย์ในหลักหมื่น ร้อย และหน่วย ตรวจโดยบวกค่าที่ไม่เป็นศูนย์กลับ
เฉลยข้อ 8
ตัวอย่าง: 208,040 = 200,000 + 8,000 + 40
มีหกหลัก หลักแรกไม่เป็นศูนย์ เลข 8 อยู่หลักพัน และมีศูนย์สามตำแหน่ง รับจำนวนอื่นที่ครบเงื่อนไขและรูปกระจายบวกกลับได้ตรงกัน
ข้อผิดพลาดที่ควรใช้คุยต่อ
ถ้าลบศูนย์แล้วหลักเลื่อน ให้เขียนช่องหกช่องกำกับชื่อหลักก่อนใส่เลข ถ้าตอบค่าประจำหลักแทนค่าของเลขโดด ให้เขียนการคูณประกอบ ถ้ารูปกระจายคลาดเคลื่อน ให้บวกกลับเทียบกับจำนวนเดิมทีละหลัก
วิธีใช้สำหรับครูและผู้ปกครอง
ใช้ 5 นาทีทบทวนตัวอย่าง 15-20 นาทีทำแบบฝึก และ 5 นาทีให้ผู้เรียนเลือกข้อที่แก้ใหม่หนึ่งข้อ อนุญาตให้เขียนชื่อหลักเหนือเลขก่อนตอบ ผู้ที่ยังสับสนให้เริ่มจำนวนสามหรือสี่หลักด้วยหลักการเดียวกัน แล้วค่อยกลับมาทำชุดนี้
แนวทางตรวจคำตอบ
ข้อ 1-8 ข้อละ 2 คะแนน: คำตอบครบส่วนที่ถาม 1 คะแนน และแสดงตำแหน่ง การคูณ หรือการบวกกลับถูก 1 คะแนน รวม 16 คะแนน ข้อ 8 มีได้หลายคำตอบ ตรวจตามเงื่อนไข ไม่เทียบตัวเลขกับเฉลยอย่างเดียว
หลังตรวจ ให้เลือกข้อที่ยังอธิบายไม่ได้หนึ่งข้อ ทำใหม่โดยไม่ดูเฉลย แล้วบอกว่าครั้งแรกเข้าใจคลาดเคลื่อนตรงไหน ไม่ใช้คะแนนชุดสั้นนี้แทนผลประเมินทั้งวิชา
ดาวน์โหลดใบงาน PDF พร้อมเฉลย
ดาวน์โหลดใบงาน ค่าประจำหลักและรูปกระจาย พร้อมเฉลย (PDF, 6 หน้า)
ไฟล์ A4 จำนวน 6 หน้า: หน้า 1 หลักการ/บทอ่านและตัวอย่าง หน้า 2-3 ใบงานมีพื้นที่เขียน หน้า 4-5 เฉลย หน้า 6 คู่มือครูและแนวตรวจ พิมพ์ขาวดำได้ เลือกพิมพ์เฉพาะหน้า 1-3 หากยังไม่ต้องการแจกเฉลย
ที่มาและขอบเขต
การศึกษาไทยจัดทำแบบฝึกและคำอธิบายต้นฉบับชุดนี้เมื่อ 5 ตุลาคม 2569 สถานการณ์และบุคคลเป็นเรื่องสมมติเพื่อการเรียนรู้
เรียนรู้เพิ่มเติม: สสวท. Project 14 มีบทเรียนให้เลือกระดับชั้น แหล่งนี้เป็นช่องทางเรียนต่อ ไม่ใช่ผู้จัดทำหรือรับรองใบงานชุดนี้
