12 มิถุนายน 2546: วันที่พระราชบัญญัติสภาครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2546 กำหนดให้เริ่มมีผลบังคับใช้
หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองตั้งแต่ปี 2475 จนถึงสิ้นสงครามโลกครั้งที่ 2 มีคำพูดว่าการศึกษาของประชาชนไทยยังคงต่ำลง มีจำนวนผู้รู้หนังสือน้อย จึงไม่สามารถเป็นประชาธิปไตยได้ สภาวะเศรษฐกิจยังไม่ดี แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมระยะที่ 8 (พ.ศ. 2538-2543) ได้เน้นการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ให้เป็นหลัก โดยการร่วมมือกันในทุกภาคส่วน สำหรับเยาวชนที่เรียนในระดับต้น ๆ ครูเป็นบทบาทที่สำคัญในการพัฒนา ดังนั้น รัฐบาลได้สร้างพระราชบัญญัติครู 2488 เพื่อให้เกิดสภาครู ซึ่งมีการดูแลครูโดยเฉพาะ
พระราชบัญญัติครู 2488 ได้มีการแก้ไขและปรับปรุงเนื้อหาและโครงสร้างของหน่วยงานที่รับผิดชอบ เช่น การโอนงานบางส่วนให้กับกระทรวงการคลัง โอนงานบริหารบุคคลทั้งหมดให้กับกรมครูเพื่อขยายงานให้ครอบคลุมถึงข้าราชการครูท้องถิ่น หรือแม้แต่การแยกตัวของทบวงมหาวิทยาลัย ที่มีผลกระทบต่อสภาครูทั้งหมด
ในปี 2529 มีการเคลื่อนไหวเพื่อให้มีกฎหมายสภาวิชาชีพครูที่สอดคล้องกับวิชาชีพชั้นสูงอื่น ๆ เช่น แพทย์ สถาปนิก ทนายความ วิศวกร เป็นต้น แต่เมื่อมีการยุบสภาและเปลี่ยนรัฐบาล ความพยายามในการยกระดับวิชาชีพครูล้มเหลวบ้างน้อย แต่ความเจตนารมณ์ในเรื่องนี้ยังคงมาแรงอย่างต่อเนื่อง
สำนักงานปฏิรูปการศึกษา (สปศ.) ถูกสร้างขึ้นตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 เพื่อให้มีองค์กรวิชาชีพใหม่ ในขณะเดียวกัน คุรุสภาเห็นควรปรับปรุงพระราชบัญญัติครู
ดังนั้น เมื่อความคิดเห็นต่างกันโดยสิ้นเชิง คุรุสภาและองค์กรครูทุกกลุ่มได้รวมกันเพื่อสืบทอดประวัติศาสตร์และเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติครู 2488 ซึ่งถือเป็นปณิธานของพระบรมราชกาลที่ 6 และ 7 ในการจัดตั้งคุรุสภาให้เป็นสภาวิชาชีพครูไทย จึงจัดทีมออกสัมนาในทุกภูมิภาค พร้อมทั้งสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องให้แก่สังคม สื่อมวลชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ สปศ. สกศ. สำนักนายกรัฐมนตรี และกระทรวงศึกษาธิการ
คณะรัฐมนตรีกลั่นกรองชุดที่ 4 ก็มอบหมายให้ 4 หน่วยงาน คือ สปศ. สกศ. สำนักงานเลขาธิการคณะรัฐมนตรี และกระทรวงศึกษาธิการ (โดยคุรุสภาเป็นตัวแทนร่วม) จนได้ข้อสรุปให้คงไว้ซึ่งประวัติศาสตร์และเจตนารมณ์ของการจัดตั้งคุรุสภาเป็นสภาวิชาชีพครูต่อไป และคณะรัฐมนตรีกลั่นกรองชุดที่ 4 ได้มีมติเห็นชอบ นำไปสู่การให้มีพระราชบัญญัติสภาครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2546 ประกาศในราชกิจจานุเบกษาในวันที่ 11 มิถุนายน 2546 และมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 12 มิถุนายน 2546 จนถึงปัจจุบัน
