วPA หรือ “การประเมินตามสภาพจริง” (Performance Appraisal: PA) คือ หลักเกณฑ์และวิธีการประเมินตำแหน่งและวิทยฐานะ ที่สำนักงาน ก.ค.ศ. กำหนดขึ้นใหม่ เพื่อให้ครูและบุคลากรทางการศึกษาทำงานโดยยึดผลลัพธ์ของผู้เรียนเป็นหลัก และมุ่งเน้นให้ครูได้พัฒนาตนเองในวิชาชีพอย่างต่อเนื่อง
หลักการสำคัญของ วPA
หลักเกณฑ์ วPA มุ่งให้การประเมินสะท้อน การปฏิบัติงานจริงของครู โดยยึดแนวคิด “ครูเพื่อศิษย์” และเชื่อว่า การพัฒนาครู คือ การพัฒนาผู้เรียน ดังนั้น จุดเน้นของระบบนี้คือการใช้ “ผลลัพธ์ของผู้เรียน” เป็นตัวสะท้อนคุณภาพของการสอน
จุดเปลี่ยนจากระบบเดิม
ระบบ วPA เข้ามาแทนที่ระบบเดิมที่ใช้การประเมินแบบเขียนผลงานเชิงวิชาการ (เช่น การเขียนผลงานทางวิชาการ หรือการวิจัย) โดยปรับให้เน้น ผลลัพธ์จริงที่เกิดจากการเรียนรู้ มากกว่าเอกสารเชิงทฤษฎี
ระบบใหม่นี้ยังสนับสนุนให้ครู วางแผนพัฒนาตนเอง อย่างเป็นระบบ (ID Plan) และประเมินตามรอบระยะเวลาอย่างชัดเจน มีเป้าหมายเพื่อ ยกระดับคุณภาพผู้เรียนเป็นสำคัญ
เป้าหมายหลักของ วPA
- พัฒนาคุณภาพผู้เรียน จากการจัดการเรียนรู้ของครู
- ประเมินสมรรถนะของครู ผ่านการปฏิบัติงานจริง
- ยกระดับมาตรฐานวิชาชีพครู สู่ความเป็นมืออาชีพอย่างแท้จริง
- ลดภาระงานเอกสารที่ไม่จำเป็น
วPA ใช้กับใคร?
หลักเกณฑ์นี้ใช้กับ ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ที่อยู่ในสายงานการสอนทุกระดับ ทั้งระดับปฐมวัย ประถมศึกษา มัธยมศึกษา และการศึกษาพิเศษ ซึ่งประสงค์จะขอมีหรือเลื่อนวิทยฐานะในตำแหน่งครู (รวมถึง ครูชำนาญการพิเศษ และครูเชี่ยวชาญ)
ใช้หลักเกณฑ์ใดบ้าง?
สำนักงาน ก.ค.ศ. ได้กำหนด หลักเกณฑ์ ว 1/2564 สำหรับการประเมินตำแหน่ง และ หลักเกณฑ์ ว 9/2564 สำหรับการประเมินวิทยฐานะ โดยมีรายละเอียดและรูปแบบการประเมินที่สอดคล้องกัน
