ไฟล์เอกสาร “แนวทางการนิเทศเพื่อพัฒนาและส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning)

จากไฟล์เอกสาร “แนวทางการนิเทศเพื่อพัฒนาและส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning)” ได้มีการกล่าวถึงแนวคิดสำคัญเกี่ยวกับ Active Learning ได้แก่

• การจัดการเรียนรู้เชิงรุกให้มีผู้เรียนมีส่วนร่วมจริง
• รูปแบบหรือกระบวนการ Active Learning เช่น Problem-based Learning, Activity-based Learning, Experiential Learning, Inquiry-based Learning ฯลฯ
• ผู้สอนต้องเปลี่ยนบทบาทเป็น Facilitator, Coach, Mentor
• การประเมินผลที่เน้น authentic assessment และ performance assessment เช่น rubrics หรือให้ผู้เรียนประเมินตนเอง
• แนวคิด 4H (Head, Heart, Hand, Health) กับ Active Learning​

ตัวอย่าง วิธีเขียน “ประเด็นท้าทาย” สำหรับ PA (Performance Agreement) ปี 2569 (ตำแหน่งครูทุกวิทยฐานะ) ที่สอดคล้องกับนโยบายนี้ เช่น

ตำแหน่งครู/ครูชำนาญการ

“การจัดการเรียนรู้โดยเน้น Active Learning เพื่อส่งเสริมทักษะการคิด วิเคราะห์ และการลงมือปฏิบัติของผู้เรียนในชั้นเรียน ปรับเปลี่ยนวิธีสอนแบบผู้สอนเป็นศูนย์กลาง ไปเป็นบทบาท Facilitator และเน้นการประเมินแบบ authentic assessment”

“การประยุกต์ใช้แนวคิด 4H กับกระบวนการ Active Learning เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีศักยภาพรอบด้านทั้งความคิด จิตใจ การลงมือปฏิบัติ และสุขภาวะ”

ตำแหน่งครูชำนาญการพิเศษ/เชี่ยวชาญ

“การสร้างนวัตกรรมหรือโมเดลกิจกรรม Active Learning ใหม่ให้เหมาะกับบริบทโรงเรียนหรือชุมชน รวมถึงการเป็นพี่เลี้ยง (Mentor) ให้ครูคนอื่น แล้วขยายผลสู่ระดับเครือข่าย/ทั้งโรงเรียน พร้อมพัฒนาเกณฑ์ประเมินผลสัมฤทธิ์ที่หลากหลายมากขึ้น เช่น Rubric, Student Self-assessment”

“ออกแบบระบบ PLC (Professional Learning Community) สำหรับการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในโรงเรียน/เขต เพื่อยกระดับผลลัพธ์ผู้เรียนและพัฒนาวิชาชีพครูอย่างยั่งยืน”

ครูเชี่ยวชาญพิเศษ

“การผลักดันนโยบาย/แนวทางสร้างวัฒนธรรม Active Learning ในโรงเรียนและเครือข่าย เน้นการมีส่วนร่วมของครู องค์กรปกครอง และชุมชน และวิจัยเพื่อต่อยอดหรือแก้ปัญหาเชิงระบบในการจัด Active Learning ให้มีประสิทธิผลในวงกว้าง”

ตัวอย่างนี้ตรงกับเนื้อหาในเอกสารแนวทางฯ เช่น

• พลิกโฉมชั้นเรียนโดยเน้น Active Learning,
• สร้างวัฒนธรรม PLC (นำเสนอแนวทางร่วมกัน, การโค้ชครู)
• ประเมินผลให้สอดคล้องกับศตวรรษที่ 21
• ยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง​

ข้อมูลจากไฟล์นี้จึงใช้ในการระบุประเด็นท้าทายทั้งในระดับห้องเรียน/โรงเรียน/เครือข่าย ควรยึดหลัก “Active Learning” และการเปลี่ยนบทบาทครู เพื่อขับเคลื่อนคุณภาพการศึกษาและตอบสนองนโยบาย ลดเวลาเรียน เพิ่มเวลารู้