
ฐานบน–ฐานล่าง คืออะไร เข้าใจแบบครู ๆ
เวลาเลื่อนเงินเดือน ข้าราชการครูจะถูกประเมินเป็น “เปอร์เซ็นต์” เช่น 2.5% 3.0% หรือ 3.4% แต่ตัวเลขเงินที่ได้จริงจะมาก–น้อยขึ้นอยู่กับว่าเราอยู่ “ฐานล่าง” หรือ “ฐานบน” ในอันดับเงินเดือนนั้น ๆ
- ฐานล่าง คือ ครูที่เพิ่งบรรจุหรืออยู่ช่วงต้น ๆ ของขั้นเงินเดือนในอันดับนั้น
- ฐานบน คือ ครูที่อยู่ช่วงสูงของขั้นเงินเดือน ใกล้เพดานของอันดับนั้นแล้ว
สรุปสั้น ๆ คือ เปอร์เซ็นต์เท่ากัน แต่ถ้าฐานเดิมสูงกว่า จะได้เงินเพิ่มมากกว่า นั่นเอง
ดูตัวเลขให้ชัด จากตารางเลื่อนเงินเดือน
จากตารางตัวอย่างการเลื่อนเงินเดือนที่ครูหลายคนแชร์กัน จะเห็นภาพชัดขึ้น เช่น
- กรณี “ครูผู้ช่วย” ได้เลื่อนที่ 3.0%
- ฐานล่าง เพิ่มประมาณ 530 บาท
- ฐานบน เพิ่มประมาณ 670 บาท
ต่างกันราว 140 บาทต่อรอบ
- กรณี “ครู คศ.3” ได้เลื่อนที่ 3.0%
- ฐานล่าง เพิ่มประมาณ 910 บาท
- ฐานบน เพิ่มประมาณ 1,480 บาท
ส่วนต่างกระโดดเป็นประมาณ 570 บาทต่อรอบ เลยทีเดียว
พออันดับสูงขึ้น (คศ.2–คศ.4) และฐานเงินเดือนเดิมมากขึ้น ส่วนต่างฐานบน–ฐานล่างก็จะมากขึ้นตามไปด้วยครับ
ครูควรวางแผนอย่างไรกับฐานบน–ฐานล่าง
สำหรับชาวครู และบุคลากรทางการศึกษาทุกท่าน การเข้าใจเรื่องฐานบน–ฐานล่างช่วยให้เรา
- มองภาพรายได้ระยะยาวชัดขึ้น ไม่ดูแต่เปอร์เซ็นต์ที่ได้ แต่ดู “ฐานเงินเดือนเดิม” ควบคู่กัน
- วางแผนเลื่อนวิทยฐานะและเส้นทางสายวิชาชีพ เช่น เมื่อขึ้นคศ.สูงขึ้น ฐานเริ่มสูงขึ้น การเลื่อนแต่ละครั้งก็มีผลกับรายได้มากขึ้น
- วางแผนการเงินส่วนตัวและครอบครัวได้รอบคอบขึ้น โดยเฉพาะช่วงใกล้เกษียณที่ทุกเปอร์เซ็นต์มีผลต่อบำนาญในอนาคต











