แนวข้อสอบครูผู้ช่วย 2569 จรรยาบรรณวิชาชีพครู 20 ข้อ ชุดที่ 4 แบบฝึก 20 สถานการณ์ให้ตัดสินใจเมื่อหน้าที่ครูเกี่ยวข้องกับผู้เรียน เพื่อนร่วมวิชาชีพ ผู้ปกครอง และสังคม อิงกรอบจรรยาบรรณวิชาชีพของคุรุสภา แต่ไม่ใช้แทนข้อบังคับหรือคำวินิจฉัยจริง และไม่ใช่ข้อสอบทางการ
วิธีฝึก: ทำครั้งละ 5 ข้อโดยปิดเฉลยก่อน เลือกคำตอบพร้อมเขียนเหตุผลสั้น ๆ แล้วเปิดดูเฉลย หากตอบถูกจากการเดาให้ทำเครื่องหมายไว้กลับมาทบทวน
รับผิดชอบต่อผู้เรียน
ข้อ 1. ผู้ปกครองเสนอของมีค่าให้ครูเพื่อขอเพิ่มคะแนนลูก ครูควรทำอย่างไร
- ก. เพิ่มคะแนนเล็กน้อยเพื่อรักษาความสัมพันธ์
- ข. ปฏิเสธของและอธิบายว่าคะแนนต้องอิงหลักฐานกับเกณฑ์เดียวกัน
- ค. รับไว้แล้วค่อยพิจารณาคะแนน
- ง. ให้คะแนนตามคำขอถ้าผู้ปกครองช่วยโรงเรียน
ดูเฉลยและเหตุผล
ตอบ ข. การรับผลประโยชน์แลกผลการเรียนทำลายความเป็นธรรมและความไว้วางใจ
ข้อ 2. ครูพบว่าตนกรอกคะแนนนักเรียนผิดและประกาศผลแล้ว ควรทำอย่างไร
- ก. ปล่อยไว้เพราะไม่อยากเสียหน้า
- ข. ตรวจหลักฐาน แก้ตามขั้นตอนของโรงเรียน และแจ้งผู้เกี่ยวข้องอย่างโปร่งใส
- ค. บอกให้นักเรียนยอมรับผลเดิม
- ง. แก้คะแนนลับ ๆ โดยไม่บันทึก
ดูเฉลยและเหตุผล
ตอบ ข. ความรับผิดชอบต่อความผิดพลาดรวมถึงการแก้และตามรอยได้
ข้อ 3. นักเรียนเล่าเรื่องส่วนตัวที่ไม่เกี่ยวกับงานสอน ครูจะใช้ข้อมูลอย่างไร
- ก. เก็บเท่าที่จำเป็น จำกัดผู้รับรู้ และใช้ช่องทางช่วยเหลือตามหน้าที่
- ข. โพสต์เป็นกรณีตัวอย่างพร้อมชื่อ
- ค. ส่งต่อในกลุ่มผู้ปกครอง
- ง. เล่าในห้องพักครูเพื่อให้คนอื่นรู้
ดูเฉลยและเหตุผล
ตอบ ก. การรักษาความไว้วางใจต้องไม่เผยข้อมูลเกินขอบเขตงาน
ข้อ 4. ครูเห็นนักเรียนถูกล้อเลียนเรื่องความพิการในห้องเรียน ควรทำอะไร
- ก. เปลี่ยนเด็กคนนั้นออกจากกิจกรรมทุกครั้ง
- ข. ขำตามเพื่อให้บรรยากาศผ่อนคลาย
- ค. ให้เด็กอดทนเอง
- ง. หยุดพฤติกรรม คุ้มครองผู้เรียน และปรับกิจกรรมให้เข้าถึงได้
ดูเฉลยและเหตุผล
ตอบ ง. ผู้เรียนต้องได้รับการปฏิบัติด้วยความเคารพและมีโอกาสเรียนรู้
ข้อ 5. เด็กตอบผิดหน้าห้อง ครูจะให้ข้อมูลย้อนกลับอย่างไร
- ก. เปรียบเทียบกับคนที่ได้คะแนนสูง
- ข. ติดคำตอบผิดพร้อมชื่อไว้หน้าห้อง
- ค. ชี้วิธีคิดที่ตรวจได้และชวนลองอีกครั้งโดยไม่ทำให้อับอาย
- ง. ประชดต่อหน้าเพื่อน
ดูเฉลยและเหตุผล
ตอบ ค. การแก้ข้อผิดควรช่วยพัฒนา ไม่ใช้ความอับอายเป็นเครื่องมือ
ซื่อสัตย์และรักษาความไว้วางใจ
ข้อ 6. นักเรียนขอให้ครูรับเป็นเพื่อนในบัญชีส่วนตัวที่มีเนื้อหาส่วนตัวมาก ควรจัดการอย่างไร
- ก. คุยเรื่องส่วนตัวแทนการเรียน
- ข. ส่งข้อความส่วนตัวทุกเวลา
- ค. ใช้ช่องทางสื่อสารงานเรียนที่โรงเรียนกำหนดและรักษาขอบเขตความสัมพันธ์
- ง. เปิดเผยข้อมูลนักเรียนผ่านบัญชีส่วนตัว
ดูเฉลยและเหตุผล
ตอบ ค. ช่องทางทางการช่วยคุ้มครองผู้เรียนและกำหนดขอบเขตบทบาทครู
ข้อ 7. ครูจะเผยภาพกิจกรรมที่เห็นใบหน้าและชื่อเด็กบนเพจสาธารณะ ควรตรวจอะไร
- ก. ให้เพื่อนเด็กกดยินยอมแทน
- ข. ตรวจแนวทางโรงเรียน สิทธิและความยินยอมที่เกี่ยวข้อง แล้วลดข้อมูลระบุตัวเท่าที่จำเป็น
- ค. โพสต์ทันทีเพราะเป็นกิจกรรมโรงเรียน
- ง. ใส่ข้อมูลติดต่อเด็กเพื่อให้คนรู้จัก
ดูเฉลยและเหตุผล
ตอบ ข. การเผยแพร่ภาพต้องคำนึงถึงข้อมูลส่วนตัวและผลต่อผู้เรียน
ข้อ 8. ครูใช้ใบงานจากเพื่อนครูแล้วปรับต่อเพื่อเผยแพร่ ควรทำอย่างไร
- ก. ตรวจเงื่อนไขการใช้และให้เครดิตต้นทางตามที่เหมาะสม
- ข. ขายต่อทันทีโดยไม่ตรวจสิทธิ
- ค. ลบชื่อผู้ทำเดิมแล้วอ้างเป็นของตน
- ง. บอกว่าใบงานในอินเทอร์เน็ตไม่มีเจ้าของ
ดูเฉลยและเหตุผล
ตอบ ก. การเคารพผลงานผู้อื่นเป็นส่วนหนึ่งของความซื่อสัตย์ทางวิชาชีพ
ข้อ 9. มีข่าวลือว่าเพื่อนครูทำผิด แต่ยังไม่มีหลักฐาน ครูควรทำอย่างไร
- ก. เล่าต่อทุกกลุ่มเพื่อเตือนคนอื่น
- ข. ไม่ส่งต่อข่าวลือ และใช้ช่องทางที่เหมาะหากมีข้อมูลที่ต้องตรวจจริง
- ค. สรุปว่าเป็นจริงจากจำนวนคนแชร์
- ง. โพสต์ชื่อเพื่อขอความเห็น
ดูเฉลยและเหตุผล
ตอบ ข. ข่าวลืออาจทำร้ายผู้อื่นและไม่ใช่หลักฐานสำหรับตัดสิน
ข้อ 10. ครูสองคนเห็นต่างเรื่องวิธีช่วยเด็กคนหนึ่ง ควรประชุมอย่างไร
- ก. กล่าวหาว่าอีกฝ่ายไม่รักเด็ก
- ข. เลือกวิธีของครูอาวุโสเสมอโดยไม่ดูข้อมูล
- ค. ยุติการช่วยเพราะเห็นต่าง
- ง. ยึดหลักฐานของเด็กและเป้าหมายร่วม รับฟังความเห็นโดยไม่ตำหนิส่วนตัว
ดูเฉลยและเหตุผล
ตอบ ง. การทำงานร่วมกันควรกลับไปที่ข้อมูลและประโยชน์ผู้เรียน
ทำงานกับเพื่อนร่วมวิชาชีพ
ข้อ 11. ครูใหม่สอนพลาดและขอคำแนะนำ ครูพี่เลี้ยงควรทำอย่างไร
- ก. ให้ข้อเสนอแนะส่วนตัวจากสิ่งที่สังเกตและชวนทดลองแก้หนึ่งจุด
- ข. วิจารณ์ต่อหน้านักเรียน
- ค. ตอบว่าต้องหาทางเองทั้งหมด
- ง. คัดงานของครูใหม่ไปเป็นของตน
ดูเฉลยและเหตุผล
ตอบ ก. การช่วยเพื่อนร่วมวิชาชีพควรเคารพศักดิ์ศรีและชี้ทางพัฒนาได้จริง
ข้อ 12. ครูไม่มั่นใจว่าจะช่วยเด็กที่มีปัญหาซับซ้อนได้ด้วยตนเอง ควรทำอย่างไร
- ก. ให้คำวินิจฉัยเองเพื่อดูเชี่ยวชาญ
- ข. สัญญาว่าจะไม่บอกใครไม่ว่ากรณีใด
- ค. รับฟังและประสานผู้รับผิดชอบหรือผู้เชี่ยวชาญตามระบบ โดยบอกขอบเขตบทบาทตน
- ง. ปล่อยให้เด็กจัดการเอง
ดูเฉลยและเหตุผล
ตอบ ค. ความรับผิดชอบรวมถึงการรู้ขอบเขตความสามารถและส่งต่ออย่างเหมาะสม
ข้อ 13. ครูถูกขอให้แก้รายงานผลโครงการให้ดูดีขึ้นทั้งที่ข้อมูลไม่สนับสนุน ควรทำอย่างไร
- ก. เติมตัวเลขที่คาดว่าจะเกิด
- ข. ลบผลที่ไม่ดีทั้งหมด
- ค. รายงานข้อมูลตามจริงพร้อมข้อจำกัดและข้อเสนอปรับปรุง
- ง. ให้ผู้อื่นลงชื่อแทน
ดูเฉลยและเหตุผล
ตอบ ค. ความซื่อสัตย์ของข้อมูลเป็นฐานของการตัดสินใจและความเชื่อถือ
ข้อ 14. ครูพบว่าเกณฑ์งานชิ้นหนึ่งทำให้เด็กบางคนเสียเปรียบเพราะต้องซื้ออุปกรณ์ ควรปรับอย่างไร
- ก. ตัดเด็กที่ไม่มีอุปกรณ์ออก
- ข. ลดคะแนนเฉพาะกลุ่มที่ขอทางเลือก
- ค. ให้คะแนนคนซื้อของครบสูงกว่า
- ง. จัดทางเลือกที่วัดเป้าหมายเดียวกันโดยไม่ผูกคะแนนกับกำลังซื้อ
ดูเฉลยและเหตุผล
ตอบ ง. ความเป็นธรรมต้องดูอุปสรรคที่ไม่เกี่ยวกับความรู้ที่ต้องวัด
ข้อ 15. ผู้ปกครองขอทราบคะแนนของนักเรียนคนอื่นเพื่อเปรียบเทียบลูก ครูควรตอบอย่างไร
- ก. อธิบายผลของลูกเทียบเกณฑ์และแนวช่วย โดยไม่เปิดข้อมูลนักเรียนอื่น
- ข. ส่งตารางคะแนนพร้อมชื่อทุกคน
- ค. บอกคะแนนสูงสุดพร้อมชื่อ
- ง. ให้ผู้ปกครองถามเด็กคนอื่นเอง
ดูเฉลยและเหตุผล
ตอบ ก. ข้อมูลรายบุคคลของผู้อื่นไม่จำเป็นต่อการช่วยผู้เรียนของผู้ปกครองคนนั้น
รับผิดชอบต่อสังคมและพัฒนาตน
ข้อ 16. ครูใช้ภูมิปัญญาชุมชนทำบทเรียนและจะเผยแพร่ผลงาน ควรทำอย่างไร
- ก. บันทึกทุกอย่างโดยไม่บอกผู้ให้ข้อมูล
- ข. ตกลงบทบาทและการใช้ข้อมูลกับผู้รู้ พร้อมระบุที่มาอย่างถูกต้อง
- ค. อ้างว่าตนคิดขึ้นทั้งหมด
- ง. ใช้ชื่อชุมชนเพื่อโฆษณาโดยไม่ตรวจ
ดูเฉลยและเหตุผล
ตอบ ข. การเคารพเจ้าของความรู้ทำให้การทำงานร่วมชุมชนเป็นธรรม
ข้อ 17. ครูจะชวนเด็กทำโครงการขยะ แต่ยังไม่รู้ว่าชุมชนต้องการอะไร ควรเริ่มอย่างไร
- ก. ให้เด็กถ่ายภาพบ้านคนอื่นโดยไม่ขอ
- ข. ประกาศโครงการแทนชุมชนทันที
- ค. ใช้กิจกรรมเพื่อถ่ายรูปประชาสัมพันธ์อย่างเดียว
- ง. ฟังปัญหาและข้อจำกัดของผู้เกี่ยวข้องก่อนกำหนดงานที่เด็กทำได้ปลอดภัย
ดูเฉลยและเหตุผล
ตอบ ง. ความรับผิดชอบต่อสังคมเริ่มจากความต้องการจริงและการเคารพผู้เกี่ยวข้อง
ข้อ 18. ครูแชร์ข่าวภัยพิบัติที่ยังไม่ตรวจแหล่งให้กลุ่มผู้ปกครอง ควรแก้ไขอย่างไร
- ก. หยุดส่งต่อ ตรวจแหล่งทางการ และแจ้งแก้ข้อมูลที่คลาดเคลื่อน
- ข. ส่งข่าวลืออีกแหล่งแทน
- ค. ปล่อยไว้เพราะมีคนอ่านแล้ว
- ง. ลบเงียบ ๆ โดยไม่ชี้แจง
ดูเฉลยและเหตุผล
ตอบ ก. ข้อมูลสาธารณะที่ผิดอาจกระทบการตัดสินใจ ต้องตรวจและแก้ให้ผู้รับรู้
ข้อ 19. ครูพบว่าตนใช้วิธีสอนเดิมแล้วผู้เรียนจำนวนหนึ่งยังไม่เข้าใจ ควรทำอย่างไร
- ก. หยุดประเมินเพื่อไม่เห็นข้อผิด
- ข. สอนเดิมซ้ำทุกครั้งโดยไม่ดูงาน
- ค. ทบทวนหลักฐาน เรียนรู้วิธีใหม่ ทดลอง และติดตามผล
- ง. โทษผู้เรียนทั้งหมด
ดูเฉลยและเหตุผล
ตอบ ค. จรรยาบรรณต่อตนเองและวิชาชีพรวมความตั้งใจพัฒนาคุณภาพงาน
ข้อ 20. โรงเรียนจัดกิจกรรมวัฒนธรรมท้องถิ่น ครูควรหลีกเลี่ยงสิ่งใด
- ก. เปิดทางให้เรียนรู้หลายมุม
- ข. จัดกิจกรรมที่เคารพความต่าง
- ค. ตรวจข้อมูลกับแหล่งที่เกี่ยวข้อง
- ง. สรุปว่าทุกครอบครัวมีความเชื่อเหมือนกันและบังคับเด็กเล่าความเชื่อส่วนตัว
ดูเฉลยและเหตุผล
ตอบ ง. การเคารพความหลากหลายช่วยให้ผู้เรียนเข้าร่วมได้โดยไม่ถูกตีตรา
ใช้คะแนนทบทวนให้ตรงจุด
นับข้อที่ถูกโดยมีเหตุผลแยกจากข้อที่เดาถูก แล้วจดว่าพลาดเพราะอ่านเงื่อนไขไม่ครบ ไม่รู้หลัก หรือเลือกทางปฏิบัติที่ไม่ตรงปัญหา กลับมาทำข้อที่พลาดด้วยโจทย์ใหม่ก่อนสรุปว่าเข้าใจแล้ว คะแนนชุดฝึกนี้ไม่ใช่เกณฑ์ผ่านการสอบจริง
แหล่งอ้างอิงและขอบเขต
โจทย์เป็นสถานการณ์สมมติเพื่อฝึกการตัดสินใจ ไม่ใช่ข้อสอบของหน่วยงานหรือคำวินิจฉัยรายกรณี หากเป็นข้อกฎหมายหรือประกาศสอบให้ตรวจฉบับที่ใช้ในรอบสมัครของตน
- ข้อบังคับคุรุสภาว่าด้วยจรรยาบรรณวิชาชีพ พ.ศ. 2556 — data.go.th
- หลักเกณฑ์สอบครูผู้ช่วย ว14/2566 — ก.ค.ศ.










