แบบบันทึกแหล่งข้อมูลช่วยเก็บว่าเราใช้ข้อความใดจากที่ไหนและนำไปตอบคำถามอะไร ควรบันทึกขณะอ่าน ไม่รอเขียนรายงานเสร็จแล้วค่อยหาลิงก์ย้อนหลัง แบบนี้เป็นเครื่องมือเตรียมข้อมูล ยังไม่ใช่รูปแบบบรรณานุกรมสำเร็จรูปของทุกสถาบัน
เหมาะสำหรับ: ป.5-ม.3 ปรับความช่วยเหลือตามทักษะค้นข้อมูล | เวลา: 30-40 นาทีต่อแหล่งแรก
จุดประสงค์: บันทึกที่มาและตำแหน่งข้อมูล แยกข้อความคัดตรงออกจากการสรุป และระบุข้อมูลที่ยังตรวจไม่พบโดยไม่แต่งขึ้น
โจทย์และสถานการณ์จัดทำขึ้นใหม่เพื่อฝึก ไม่ใช่ข้อสอบจริงหรือข้อสอบที่หน่วยงานรับรอง ระดับผู้เรียนเป็นข้อเสนอในการใช้ ไม่ใช่คำรับรองการเทียบมาตรฐานหลักสูตร
หลักการ · แบบฝึก/แบบบันทึก · แนวคำตอบ · PDF
หลักการก่อนเริ่ม
- หนึ่งบันทึกควรแยกหนึ่งแหล่งที่ตรวจย้อนกลับได้ เก็บผู้จัดทำ ชื่อเรื่อง URL หรือตำแหน่งเอกสาร และวันที่เข้าถึงจริง
- แยกข้อความคัดตรงโดยใส่เครื่องหมายอัญประกาศและตำแหน่งหน้า/หัวข้อ ออกจากสรุปด้วยคำตนเอง ทั้งสองแบบยังต้องระบุที่มา
- ถ้าไม่พบวันเผยแพร่หรือผู้แต่ง ให้เขียนว่ายังไม่พบแล้วตรวจเพิ่ม ไม่ใช้วันที่เข้าถึงแทนวันเผยแพร่และไม่สร้างข้อมูลขึ้น
ตัวอย่างทำให้ดู
ตัวอย่างจริงที่เปิดตรวจวันที่ 5 ตุลาคม 2569: ใช้หน้า Project 14 เพื่อยืนยันว่ามีช่องทางเลือกบทเรียนตามระดับชั้น ตัวอย่างนี้ไม่ได้ใช้ยืนยันว่าแบบฝึกของเว็บไซต์เราตรงหลักสูตร และไม่ได้อ้างผลว่าการใช้เว็บไซต์ทำให้คะแนนดีขึ้น
ตัวอย่างกรอก
คำถามที่ข้อมูลนี้จะช่วยตอบ
จะหาบทเรียนออนไลน์แยกตามระดับชั้นได้ที่ไหน
ผู้แต่ง/หน่วยงาน และชื่อหน้า/เอกสาร
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.); หน้า Home – โครงการสอนออนไลน์ – Project 14
URL หรือข้อมูลเอกสารที่ค้นกลับได้
วันเผยแพร่/ปรับปรุงที่พบ และวันที่เข้าถึงจริง
หน้าเว็บที่เปิดตรวจไม่แสดงวันเผยแพร่ของหน้านี้อย่างชัดเจน; เข้าถึง 5 ตุลาคม 2569
ตำแหน่งหัวข้อ/เลขหน้าที่ใช้
ส่วนเลือกระดับชั้นเรียน/ประถมศึกษา
ข้อความคัดตรงสั้น ๆ (ถ้ามี) แยกจากความเห็น
ไม่ได้คัดข้อความตรงในตัวอย่างนี้
สรุปด้วยภาษาตนเองและข้อจำกัด
หน้าเว็บมีเมนูเลือกชั้นเรียนเพื่อไปยังบทเรียน เป็นหลักฐานเรื่องช่องทางเข้าถึง ไม่ใช่หลักฐานผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียน
สถานะตรวจแหล่งและสิ่งที่ต้องตรวจเพิ่ม
ตรวจ URL และหน่วยงานแล้ว หากจะอ้างรายละเอียดบทเรียนใด ต้องเปิดตรวจบทเรียนนั้นเพิ่ม
แบบบันทึกเปล่าสำหรับคัดลอกหรือพิมพ์
คำถามที่ข้อมูลนี้จะช่วยตอบ
……………………………………………………….
ผู้แต่ง/หน่วยงาน และชื่อหน้า/เอกสาร
……………………………………………………….
URL หรือข้อมูลเอกสารที่ค้นกลับได้
……………………………………………………….
วันเผยแพร่/ปรับปรุงที่พบ และวันที่เข้าถึงจริง
……………………………………………………….
ตำแหน่งหัวข้อ/เลขหน้าที่ใช้
……………………………………………………….
ข้อความคัดตรงสั้น ๆ (ถ้ามี) แยกจากความเห็น
……………………………………………………….
สรุปด้วยภาษาตนเองและข้อจำกัด
……………………………………………………….
สถานะตรวจแหล่งและสิ่งที่ต้องตรวจเพิ่ม
……………………………………………………….
งานฝึกการใช้แบบบันทึก
ข้อ 1
งานฝึก 1: เพื่อนพบหน้าเว็บที่ไม่มีวันเผยแพร่ จึงใส่วันที่วันนี้เป็นวันเผยแพร่เพื่อให้ช่องครบ คุณจะช่วยแก้บันทึกอย่างไร
ข้อ 2
งานฝึก 2: จากตัวอย่าง Project 14 นักเรียนเขียนว่า ‘ผู้ใช้ทุกคนจะได้คะแนนสูงขึ้น’ แหล่งนี้เพียงพอยืนยันหรือไม่ ควรแก้ข้อความอย่างไร
แนวคำตอบพร้อมเหตุผล
เฉลยข้อ 1
แยกเป็น ‘วันเผยแพร่: ยังไม่พบ’ และ ‘วันที่เข้าถึง: วันที่เปิดอ่านจริง’ แล้วตรวจหน้าเกี่ยวกับ/ข้อมูลเอกสารเพิ่มถ้าจำเป็น
ข้อมูลที่หายไปต้องระบุข้อจำกัด ไม่แต่งวันที่ให้ดูครบ ก่อนเขียนบรรณานุกรมให้ใช้แนวทางที่ครูกำหนดสำหรับแหล่งไม่ระบุวัน
เฉลยข้อ 2
ยังไม่พอ ควรเขียนให้แคบลงว่า ‘มีบทเรียนออนไลน์ให้เลือกตามระดับชั้น’ ตามที่เปิดตรวจ
การมีเว็บไซต์หรือบทเรียนไม่ใช่ผลประเมินคะแนนของผู้ใช้ทุกคน ถ้าต้องการอ้างผลการเรียนต้องหาแหล่งหลักฐานที่ศึกษาผลนั้นจริง
ข้อผิดพลาดและจุดที่ควรคุยต่อ
ลิงก์ที่เปิดได้ไม่จำเป็นต้องสนับสนุนประโยคที่เราเขียน และการสรุปด้วยคำตนเองไม่ได้ทำให้ไม่ต้องอ้างที่มา อย่าสร้างชื่อผู้แต่งหรือวันเพื่อเติมช่องว่าง
วิธีใช้และแนวทางตรวจ
อ่านหลักการ 5 นาที ดูตัวอย่าง 5 นาที เลือกแหล่งจริงที่เกี่ยวข้องกับคำถามของผู้เรียนและกรอกแบบ 15-20 นาที แล้วตรวจเป็นคู่ 5-10 นาที ให้คู่ตรวจเปิดแหล่งย้อนกลับและหาข้อความที่รองรับได้จริง
งานฝึก 2 ข้อ ข้อละ 2 คะแนน: การแก้หรือข้อสรุปถูก 1 และเหตุผล 1 ส่วนแบบบันทึกใช้งานจริงตรวจ 4 จุดโดยไม่ต้องให้คะแนน: ค้นกลับได้ ตำแหน่งตรง แยกคัดตรง/สรุป และระบุข้อจำกัด สิ่งที่ยังไม่พบเขียนตามจริงได้
ดาวน์โหลด PDF สำหรับพิมพ์
ดาวน์โหลด บันทึกแหล่งข้อมูลก่อนเขียนรายงาน (PDF A4, 6 หน้า)
PDF A4 จำนวน 6 หน้า พิมพ์ขาวดำได้: หน้า 1 หลักการ หน้า 2 ตัวอย่างกรอก หน้า 3 แบบบันทึกเปล่า หน้า 4 งานฝึก หน้า 5 แนวคำตอบ หน้า 6 แนวทางใช้และตรวจ เลือกพิมพ์หน้าโจทย์ก่อนแจกเฉลย
ที่มาและขอบเขต
การศึกษาไทยจัดทำต้นฉบับและตรวจคำอธิบายเมื่อ 5 ตุลาคม 2569 ตัวอย่างบุคคลและสถานการณ์เป็นข้อมูลสมมติ เว้นแต่ระบุแหล่งจริงไว้โดยชัดเจน
อ่านประกอบ
สสวท. Project 14: แหล่งจริงสำหรับตัวอย่างการบันทึก
ตรวจหน้าเว็บเมื่อ 5 ตุลาคม 2569 ใช้เป็นตัวอย่างฝึกบันทึกแหล่ง ไม่ใช่การรับรองแบบบันทึกนี้หรือข้อกำหนดบรรณานุกรม
