“วันครู” ภาษาอังกฤษใช้คำว่า Teachers’ Day หรือ National Teachers’ Day เมื่อพูดถึงวันครูแห่งชาติของไทยวันที่ 16 มกราคมครับ.
ถ้าต้องการเขียนกำกับแบบเต็ม ๆ มักใช้ว่า
- Thai Teachers’ Day (Wan Kru) หรือ
- National Teachers’ Day in Thailand (January 16)
ประวัติวันครูไทยและที่มาของวันที่ 16 มกราคม มีรากมาจากทั้ง “กฎหมายครู” และ “มติคณะรัฐมนตรี” ไม่ได้เลือกวันที่นี้แบบสุ่มเลยครับ
จุดเริ่มต้นของวันครูไทย
- แนวคิดเรื่อง “วันครู” เริ่มจากการตระหนักว่าครูคือผู้สร้างคนและเป็นรากฐานสำคัญของสังคม จึงควรมีวันพิเศษเพื่อระลึกและยกย่องวิชาชีพครูในระดับชาติ
- หน่วยงานวิชาชีพครูในสมัยนั้นคือ “คุรุสภา” ได้ผลักดันให้มีวันครูอย่างเป็นทางการ และเสนอเรื่องเข้าสู่การพิจารณาของรัฐบาล
ทำไมต้องวันที่ 16 มกราคม
- วันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2488 เป็นวันที่มีการประกาศใช้ “พระราชบัญญัติครู พ.ศ. 2488” ในราชกิจจานุเบกษา
- กฎหมายฉบับนี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของวิชาชีพครูไทย เพราะกำหนดให้มี “คุรุสภา” เป็นสภาวิชาชีพในกระทรวงศึกษาธิการ และยกระดับสถานะของครูอย่างเป็นทางการ
- ภายหลัง เมื่อมีการพิจารณากำหนด “วันครูแห่งชาติ” จึงเลือกเอาวันที่ 16 มกราคม ซึ่งเป็นวันประกาศพระราชบัญญัติครู มาเป็นสัญลักษณ์เชื่อมโยงกับรากฐานทางกฎหมายของวิชาชีพครู
มติคณะรัฐมนตรีและการจัดวันครูครั้งแรก
- วันที่ 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2499 คณะรัฐมนตรีมีมติ “กำหนดให้วันที่ 16 มกราคมของทุกปีเป็นวันครู” และมอบหมายให้กระทรวงศึกษาธิการจัดงานวันครู พร้อมอนุญาตให้นักเรียนและครูหยุดเรียน–หยุดสอนในวันดังกล่าว
- วันครูจึงถูกจัดขึ้น “เป็นครั้งแรก” เมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2500 และใช้วันที่นี้ต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน
ความหมายของวันครู 16 มกราคม
- เป็นวันที่สังคมไทยใช้ “รำลึกพระคุณครู” ผู้ถ่ายทอดความรู้ คุณธรรม และทักษะชีวิตให้ศิษย์
- เป็นวันที่ยกย่องเชิดชูเกียรติครูดีเด่น และพูดถึงบทบาท–ปัญหาของวิชาชีพครู เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาในภาพรวม
- แม้รูปแบบพิธีและกิจกรรมจะเปลี่ยนไปตามยุคสมัย แต่สาระสำคัญยังเหมือนเดิม คือย้ำเตือนว่า “ครูคือรากฐานทางปัญญาของสังคมไทย”
